Haags Kinder- en Jeugdtherapeuticum

Top Referent Trauma Centrum
Het Haags Kinder- en Jeugdtherapeuticum (HKJ) is een polikliniek voor diagnostiek en behandeling bij kinderen en jeugdigen van 0 tot 18 jaar met (het vermoeden van) traumagerelateerde problematiek, al dan niet in combinatie met een verstandelijke beperking.


Het HKJ is erkend als Top Referent Trauma Centrum (TRTC) en heeft specifieke expertise op het gebied van diagostiek en behandeling van kinderen en jeugdigen met traumagerelateerde problematiek. Traumagerelateerde problematiek kan bijvoorbeeld ontstaan wanneer een kind een ernstige of onverwachte gebeurtenis heeft meegemaakt, zoals een verkeersongeluk of verlies van een dierbare. We noemen dit enkelvoudig trauma. Bij veel van de kinderen die bij het HKJ behandling krijgen is sprake van complex trauma. Het gaat hierbij om kinderen die op jonge leeftijd in hun gezinssituatie meerdere traumatische gebeurtenissen hebben meegemaakt zoals seksueel misbruik, verwaarlozing en/of huiselijk geweld.  

In beide gevallen kan trauma een ontwrichtende werking hebben op de ontwikkeling van een kind en op het functioneren van het gezin waarin dit kind opgroeit. Vooral wanneer kinderen op jonge leeftijd herhaaldelijk zijn blootgesteld aan traumatische gebeurtenissen, zijn de gevolgen vergaand en ernstig omdat het de organisatie van de in ontwikkeling zijnde hersenen negatief beïnvloedt. Kinderen hebben hierdoor o.a. moeite met het vertrouwen in zichzelf en de ander, het reguleren van hun emoties en hun gedrag. Veel van deze kinderen groeien niet op in hun eigen gezin, maar wonen een deel van hun jeugd in bijvoorbeeld een pleeggezin.

Naast expertise met betrekking tot traumagerelateerde problematiek ontwikkelt het HKJ haar deskundigheid op het gebied van Infant Mental Health (IMH). Wij bieden gespecialiseerde diagnostiek en behandeling voor ouders met problemen die te maken hebben met hun baby, peuter of kleuter van 0 tot 5 jaar, waarbij we ervan uitgaan dat de relatie tussen ouder en kind centraal staat.

Ouders en opvoeders
Wij gaan ervan uit dat kinderen en jeugdigen nooit los gezien kunnen worden van hun directe omgeving. Daarom hechten wij er veel belang aan dat ouders en andere opvoeders direct bij de diagnostiek en behandeling betrokken zijn.
Voor herstel van complex trauma is heel veel herhaling van nieuwe ervaringen nodig. De thuissituatie biedt hierin de beste mogelijkheden. Om die reden vinden wij het van groot belang (pleeg-)ouders en/of andere direct betrokkenen in het dagelijkse leven van het kind actief bij de behandeling te betrekken.

Diagnostiek
Bij de diagnostiek wordt niet alleen gekeken naar de beperkingen en problemen van een kind, maar ook naar sterke kanten en beschermende factoren. Het kind wordt altijd bekeken in de context van zijn omgeving. De ouder-kindrelatie staat hierin centraal. Diagnostiek wordt zo kort als mogelijk en zo uitgebreid als nodig gedaan. Als het nodig is, wordt er ook op school geobserveerd. Indien uitgebreidere diagnostiek nodig is, kan er vaak tijdens dit traject met behandeling worden gestart.
Het HKJ maakt voor de diagnostiek m.b.t. psychotrauma gebruik van de richtlijnen die zijn ontwikkeld door de samenwerkende TRTC's. Ook voor de overige diagnostiek worden de meest actuele richtlijnen gebruikt.

 

Behandeling
Welke behandeling geïndiceerd is, hangt af van verschillende factoren, waaronder de aard en complexiteit van de problematiek en de leeftijd van het kind. In de behandeling wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de sterke kanten van het kind en zijn omgeving. De volgende behandelvormen kunnen worden geboden:

  • Psycho-educatie en ouderbegeleiding, waaronder de groepstraining 'zorgen voor getraumatiseerde kinderen' en de groepstraining 'bewust opvoeden';
  • Individuele psychotherapie;
  • EMDR, Eye Movement Desensitization and Reprocessing, de eerste keuze behandeling om nare ervaringen te verwerken;
  • Cognitieve gedragstherapie, waaronder trauma gerichte cognitieve gedragstherapie en schijftherapie;
  • Speltherapie o.a. gebaseerd op de principes van Theraplay;
  • Sherborne Samenspel, een hechtingsondersteunende bewegingstherapie voor ouder en kind;
  • Systeemtherapie, waaronder MBFT (Mentatization-Based Family Therapy, gezinstherapie gericht op het (weer) op gang brengen van mentaliserende processen in gezinnen);
  • Ambulante gezinsbehandeling, waaronder VIPP-SD (Video-feedback Intervention to Promote Positive Parenting and Sensitive Discipline, gericht op het versterken van ouderlijke sensitiviteit en het bevorderen van consequente maar sensitieve disciplinering);
  • Muziektherapie, individueel en voor ouder en kind samen;
  • Ritmische massage, een antroposofische behandelvorm o.a. gericht op het zich (weer) bewust worden van gevoelens, het vergroten van het lichaamsbesef en het gevoel van eigenwaarde en veiligheid;
  • Sociale vaardigheidstraining;
  • Medicatie.

 

Vaak is bij een behandeling sprake van een combinatie van verschillende van de hierboven genoemde technieken.

Diagnostiek en behandeling vinden plaats in de polikliniek in Den Haag. Intake, diagnostiek en behandeling starten in volgorde van aanmelding.


Aanmeldingsprocedure
De verwijzing naar onze polikliniek gebeurt vaak door Bureau Jeugdzorg, de huisarts of door een andere hulpverlenende instantie waarmee een kind al eerder in contact is geweest. Bij het eerste telefonische contact met de polikliniek bekijkt het hoofd behandeling of de aanmelding op zijn plaats is bij het HKJ. Als dit het geval is, wordt aan de (pleeg-) ouders of verwijzer een aanmeldformulier en een vragenlijst toegestuurd. Ook wordt gevraagd om de bestaande rapportages tegelijk met het aanmeldformulier op te sturen. Op die manier kan de intake zo zorgvuldig mogelijk worden voorbereid.

Consultatie, advies en deskundigheidsbevordering
Naast diagnostiek en behandeling biedt het HKJ ook consultatie, advies en deskundigheidsbevordering. Het HKJ heeft tuime ervaring in het trainen van professionals in de jeugdzorg (pleegzorg), jeugdwelzijnswerk, onderwijs en GGZ op het gebied van tramasensitief werken. Zonnehuizen Kind & Jeugd, waar het HKJ een onderdeel van is, biedt ook cursussen met open inschrijving voor professionals die zich verder willen scholen in het werken met getraumatiseerde kinderen en hun (pleeg-)ouders.

Multidisciplinair team
Het team van de polikliniek is multidisciplinair samengesteld.